Tercüman mı? Çevirmen Mi?

Çeviri, kelimesinin anlamı bir dildeki metnin diğer bir dile aktarılması anlamında kullanılan Türkçe bir sözcüktür. Örneğin Rus dilinden Türkçeye çevrilen bir metine Rusça çevirisi(Rusça tercümesi) yapılmış denir. Aynı zamanda günümüzde çeviri kelimesi yerine Arapça kökenli Türkçe bir kelime olan “tercüme” kelimesi de sıklıkla kullanılmaktadır. Tercüman kelimesi sözlü çeviri yapan kişi anlamına gelmekle beraber , “mütercim” kelimesi yazılı tercüme yapan kişiler için kullanılmaktadır.

DRAGOMAN NEDİR?

Genellikle batı dillerinde tercümanlara verilen isim dragomandır. Kelime kökeni olarak Fransızcadan geldiği düşünülmektedir. Osmanlıda Tanzimat dönemine kadar uluslararası ilişkilerde görevlendirilen bu kişiler genellikle Rum ermeni Yahudi gibi azınlık topluluklardan oluşmaktaydı. Osmanlı imparatorluğunda resmi tercüman olarak görev yapan dragomanlar ayrıca işverenlerin aracısı olan kimseler olacakta anılmakta idi.

OSMANLIDA ÇEVİRİ..

Osmanlıda çevirmenlik 14.yy’a kadar dayanmaktadır 14.yy.’ın başlarında geçici olarak görev yapan tercümanlar bulunmakta idi. Ancak tercümanlık Osmanlı’da 15. Yy.’ın sonlarında süreklilik kazanmaya başladı dönemlerde birkaç dil bilen ve Müslümanlığı benimsemiş kişiler Türkçe bilmeyen azınlık toplulukların sorunlarını aktarmaktaydılar. Ayrıca yabancı elçiler ile yapılan görüşmelerde ve padişah ve veziriazamların görüşmelerinde resmi görevli olarak görev almakta idiler.

18. YY.’ın sonlarına doğru Osmanlıda yabancı dil öğrenmenin Müslümanlığa aykırı olduğu düşüncesi yaygınlaşmaya başladı ayrıca yabancı elçilerden alınan rüşvetlerin de cazibesi ve yüksek ödenekler in çekiciliği ile çevirmenlik yabancı azınlıkların tekeline geçti Osmanlıda çevirmenliğin gelişememesinin en büyük sorunlarından biri bu olmuştur.

II. Mahmut döneminde Rum azınlıkların eline geçen tercümanlık tekelini kırmak amacı ile tercüme odaları kurulmuştur. Bu odalar genellikle eğitim amaçlı kullanılmış ve burada eğitilin tercümanları Osmanlı devleti kendi amaçları için kullanmıştır.

SAVAŞLAR VE ANLAŞMALAR..

Yabancı ülkelerle olan savaşalar ve anlaşmalar da bu ülkelerin elçileri ile sürekli iletişim halinde olunduğundan genellikle bir tercümana ihtiyaç duyulmakta idi. Örneğin Ruslarla yapılan anlaşmalarda, Belgrat Anlaşması gibi, Rusça çeviriye ihtiyaç duyulması gibi. Bu bakımdan tercümanların önemi savaşlar ve anlaşmaların doğru ve anlaşılır bir biçimde gerçekleştirilmesi ilişkilerin iyileştirilmesi anlamında büyük önem kazanmakta idi.

Share
This

Post a comment